W roku 2016/17 na Podkarpaciu w 14 uczelniach wyższych kształciło się 51,1 tys. studentów. Mniejsza liczba studentów ma związek głównie ze zmianami demograficznymi w strukturze ludności i malejącym odsetkiem ludności w wieku 19-24 lata.

Głównym ośrodkiem akademickim w województwie podkarpackim jest Rzeszów, na terenie którego w roku akademickim 2016/17 swoją siedzibę miało 5 uczelni skupiających prawie 82% ogółu studentów. W kolejności według liczby studentów największymi szkołami wyższymi w województwie podkarpackim były: Uniwersytet Rzeszowski kształcący 32,2% ogółu studentów oraz Politechnika Rzeszowska – 31,7%. Od roku akademickiego 2010/11 liczba szkół wyższych oraz jednostek zamiejscowych nieznacznie się zmniejszyła. Jednocześnie w ostatnich sześciu latach nastąpił spadek ogólnej liczby studentów oraz absolwentów.

W roku akademickim 2016/17 kobiety stanowiły 55,1% ogółu studentów. Kobiety przeważały
na studiach licencjackich (67,8% ogółu studentów na studiach licencjackich), mężczyźni zaś na
inżynierskich (68,6%). Spadek studentów w porównaniu z poprzednim rokiem akademickim odnotowały również zamiejscowe jednostki organizacyjne szkół wyższych spoza województwa (o 23,3%) . W tych jednostkach organizacyjnych kształciło się 1518 studentów, najwięcej na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim (Wydział Zamiejscowy Prawa i Nauk o Społeczeństwie w Stalowej Woli) – 818 studentów, w Społecznej Akademii Nauk w Łodzi (Wydział Zamiejscowy w Tarnobrzegu) – 263 oraz w Wyższej Szkole Gospodarki i Zarządzania w Krakowie (Zamiejscowy Wydział Ekonomii w Mielcu) – 189 studentów.

Absolwenci

W 2016 roku dyplomy ukończenia studiów wyższych otrzymało 17,3 tys. absolwentów.
W porównaniu z rokiem poprzednim liczba absolwentów zmalała o 4%.  Najwięcej osób otrzymało dyplomy ukończenia studiów wyższych na Uniwersytecie Rzeszowskim (32,3%), następnie na Politechnice Rzeszowskiej (29,9%), w Wyższej Szkole Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie (10,7%), w WSPiA Rzeszowskiej Szkole Wyższej (9,9%), w Państwowej Wyższej Szkole Techniczno-Ekonomicznej w Jarosławiu im. ks. Bronisława Markiewicza (6,9%) oraz w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej im. Stanisława Pigonia w Krośnie (3,7%).
Najwięcej absolwentów ukończyło kierunki z grupy „technika, przemysł, budownictwo”
(24,6% ogółu absolwentów), następnie z grupy „biznes, administracja i prawo” (22,2%) oraz „usługi”
(12,2%). Najmniej zaś kierunki z grupy „rolnictwo” (0,5%) oraz „nauki przyrodnicze, matematyka i statystyka” (3,1%).

Kierunki kształcenia:

W roku akademickim 2016/17 uczelnie wyższe mające siedzibę w województwie podkarpackim, oferowały naukę w ramach 10 grup kierunków studiów na 106 kierunkach. Najwięcej osób studiowało na kierunkach z grupy „technika, przemysł, budownictwo” (25,0%), następnie z grupy „biznes, administracja i prawo” (21,5%) oraz „usługi” (11,1%). Najmniej studentów było na kierunkach z grupy „nauki przyrodnicze, matematyka i statystyka” (2,2%) oraz „rolnictwo” (0,7%).
W porównaniu z poprzednim rokiem akademickim liczba studentów wzrosła w jednej grupie, a zmniejszyła się w pozostałych dziewięciu. Wzrost odnotowano w grupie „zdrowie i opieka społeczna” o 4,1%. W pozostałych grupach kierunków liczba osób studiujących zmniejszyła się, przy czym najwięcej w grupie „nauki przyrodnicze, matematyka i statystyka” o 15,8%, następnie w grupie „usługi” o 11,5% oraz „nauki społeczne, dziennikarstwo i informacja” o 10,6%.

Cudzoziemcy na podkarpackich uczelniach:

Podkarpackie uczelnie cieszą się coraz większym zainteresowaniem wśród cudzoziemców. W ubiegłym roku akademickim kształciło się tu 2835 zagranicznych studentów. Udział obcokrajowców w ogólnej liczbie studiujących wyniósł 5,6%. Najwięcej cudzoziemców przybyło na studia z Ukrainy (84,3% ogółu studiujących cudzoziemców), następnie z Kazachstanu (5,4%), z Malezji i Hiszpanii (po 1,4%) oraz z Kirgistanu (1,1%).

Najwięcej cudzoziemców studiowało w Wyższej Szkole Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie – 1,9 tys. osób (65,3% ogółu studiujących cudzoziemców), następnie w Państwowej Wyższej Szkole Wschodnioeuropejskiej w Przemyślu – 318 osób (11,2%), na Uniwersytecie Rzeszowskim – 201 osób (7,1%) oraz w WSPiA Rzeszowskiej Szkole Wyższej – 156 osób (5,5%).

Na wszystkich uczelniach województwa podkarpackiego większość cudzoziemców stanowili przybysze zza wschodniej granicy Polski. Dominowały osoby, które przyjechały na studia z Ukrainy (2390),
stanowiły one największy udział wśród wszystkich cudzoziemców, na przykład: w Państwowej
Wyższej Szkole Wschodnioeuropejskiej w Przemyślu (98,4%), na Uniwersytecie Rzeszowskim (71,8%), a w WSPiA Rzeszowskiej Szkole Wyższej – 100%. W 2016 roku dyplomy ukończenia studiów wyższych otrzymało 612 cudzoziemców (o 29,9% więcej niż przed rokiem).

Studia podyplomowe i doktoranckie:

W roku akademickim 2016/17 na terenie województwa podkarpackiego studia podyplomowe
były realizowane w 12 szkołach, z których skorzystało 3,4 tys. osób, w tym 5 cudzoziemców.
Najwięcej osób zdobywało nową wiedzę w Wyższej Szkole Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie
(36,1% ogółu słuchaczy). W 2016 roku świadectwa ukończenia studiów podyplomowych otrzymało nieco ponad 2,5 tys. osób (o 4,9% więcej w porównaniu z poprzednim rokiem), w tym 1,8 tys. kobiet (72,5%).

Na studiach doktoranckich prowadzonych przez 2 uczelnie wyższe województwa podkarpackiego kształciło się łącznie 581 doktorantów, w tym 13 cudzoziemców. Przewód doktorski wszczęło 54 doktorantów, zaś rozprawę doktorską obroniło 35 osób. W porównaniu z poprzednim rokiem akademickim, liczba uczestników studiów doktoranckich zwiększyła się o 2,8%, wszczętych przewodów doktorskich było mniej o 8,5%, a liczba osób, które obroniły rozprawę doktorską zmalała o 34,0%.

Najwięcej doktorantów, podobnie jak w poprzednim roku akademickim, kształciło się na Uniwersytecie Rzeszowskim (67,3% ogółu doktorantów) oraz na Politechnice Rzeszowskiej (32,7%). Wśród dziedzin nauki, na których odbywały się studia doktoranckie, największym zainteresowaniem cieszyły się nauki humanistyczne (49,4% ogółu doktorantów), techniczne (28,7%) oraz społeczne (8,6%). Najmniejszym natomiast nauki rolnicze oraz chemiczne (po 4%).

Nauczyciele akademiccy

Według stanu na koniec grudnia 2016 roku we wszystkich uczelniach województwa
podkarpackiego pracowało 3019 nauczycieli akademickich. Placówki publiczne zatrudniały 88,9% wszystkich nauczycieli. Najliczniejszą grupą wśród nauczycieli akademickich byli adiunkci (30,6%), następnie profesorowie (25,9%) i asystenci (15,2%).

W szkołach wyższych, mających siedzibę na terenie województwa podkarpackiego, średnio na 1 nauczyciela akademickiego przypadało 17 studentów, przy czym w szkołach publicznych wskaźnik ten był niższy i wyniósł 15 wobec aż 31 w niepublicznych szkołach wyższych.
W 2016 roku w uczelniach województwa podkarpackiego zatrudnionych było 0,8 tys. nauczycieli akademickich z tytułem profesora, w tym 0,5 tys. ze stopniem naukowym doktora habilitowanego.

Opracowanie: Podkarpacki Ośrodek Badań Regionalnych
źr. Urząd Statystyczny w Rzeszowie