Na granicy dwóch gmin Korczyny i Wojaszówki umiejscowiony jest zamek Kamieniec. Ten nieznany na szerszą skalę obiekt został po części zapomniany również przez mieszkańców Podkarpacia. W regionie nazywany jest zamkiem Odrzykońskim, został zbudowany najprawdopodobniej w XIV wieku za panowania króla Kazimierza Wielkiego. Wcześniejsze wzmianki pochodzące z XIII wieku mówią o tym, że w miejscu tym znajdował się potężny gród królewski. 

Historia obiektu

Kamień węgielny budowli został postawiony w 1348 roku. Jak się okazało, początkowa koncepcja zamku nie była do końca przemyślana i jednolita, dlatego była ona ciągle zmieniana oraz rozbudowywana o nowe elementy. Pomimo tego do dziś udało się zachować pierwotną strukturę murów oraz gotyckie elementy. Zwiedzając zamek można zauważyć wyraźny mur dzielący go na dwie części. Nie jest on przypadkowy, ponieważ obiekt był podzielony pomiędzy dwóch właścicieli. Ciekawostką jest także fakt, że zamek po dziś dzień jest podzielony również administracyjnie na dwie części- podzamcze dolne oraz zamek górny, z czego jedna z nich należy do gminy Korczyna, zaś druga do gminy Wojaszówka.

Zamek nie miał jednego właściciela. W ciągu swojej historii był on przekazywany z rąk do rąk, co przyczyniło się do jego niszczenia oraz upadku. Największą stratę wyrządziła jednak wichura, która w 1796 roku ściągnęła z zamku dach. Ówczesny właściciel budowli, Józef Jabłonowski, wyprowadził się wówczas do swojego dworku w Krościenku Wyżnym.

Jan Machnicki z Dukli, właściciel posesji od 1831 roku, po klęsce powstania listopadowego postradał zmysły na tyle, że przez swoje obłąkanie i wymyślne historie wielu okolicznych mieszkańców uwierzyło mu, że budowlę zamieszkują duchy.  Nie odstraszyło to ich jednak na tyle, by poprzestali traktować zamek jak darmowy skład materiałów budowlanych, co znacznie przyczyniało się do jego niszczenia. Historia ta była inspiracją dla Aleksandra Fredry do napisania powieści „Zemsta”. W 1865 roku zamek odwiedził Jan Matejko, szkicując ostatnią, dobrze zachowaną strukturę zamczyska.



Legenda o karlicy Kasi

Pochodząca ze stanu szlacheckiego karlica Kasia była dwórką wojewodziny Barbary Kamienieckiej, która często gościła na dworze królowej Bony. Kasia spodobała się władczyni i po pewnym czasie zamieszkała na Wawelu, gdyż Bona – wzorem innych władców europejskich – chciała mieć w swoim orszaku grupę karłów. Po kilku latach Kasia poślubiła karła Kornelka. Później para ta została podarowana cesarzowi Karolowi V, lubiącemu otaczać się miniaturowymi dworzanami. Tak więc Kasia zamieszkała wraz z Kornelkiem w Hiszpanii, w monarszej rezydencji w Granadzie. Tęskniła jednak za Odrzykoniem i kazała przyrzec mężowi, że po śmierci złoży jej ciało w rodzinnych stronach. Wkrótce też, dręczona nostalgią, zmarła. W tym właśnie czasie dawna jej pani Barbara Kamieniecka przebywała w odrzykońskim zamku, nic nie wiedząc o śmierci ulubienicy. W pewnym momencie, wieczorem, zobaczyła Kasię siedzącą na swoim dawnym miejscu przed kominkiem w zamkowej komnacie. Gdy wielce zdziwiona podeszła kilka kroków w jej stronę, zjawa nagle zniknęła. Od tamtej pory często ponoć widywano o zachodzie słońca ducha karlicy na murach i dziedzińcu zamku. Zjawa była odziana w długą zieloną suknię renesansowego kroju. Czasem słyszano również jej wesoły śmiech.



Zamek obecnie

Wiele szkół decyduje się na skorzystanie z pełnej oferty muzeum-zamku, które decyzją właścicieli zostało otworzone dla zwiedzających w 1995 roku. W dwóch specjalnie do tego zaadaptowanych pomieszczeniach znajdują się eksponaty pochodzące z minionej epoki a są to m.in. broń biała, broń prochowa, akta i dokumenty. Najważniejszymi znaleziskami na terenie obiektu są portret Aleksandra Fredry oraz gotycki miecz.

Z obiektu bardzo chętnie korzystają uczniowie szkół podstawowych, gdyż w okresie tym program nauczania zawiera obowiązkową lekturę „Zemsty”. Dlatego aby poczuć na własnej skórze co przeżywali bohaterowie publikacji Fredry, młodzież przybywa do zamczyska, aby zapoznać się ze średniowiecznym klimatem. Obszerna prelekcja połączona ze zwiedzaniem muzeum kończy się zazwyczaj wspólną gawędą przy ognisku.

Msze w zamku

W obiekcie znajduje się wyjątkowa choć skromna kaplica, w której to w XV wieku msze odprawiał najprawdopodobniej św. Jan z Dukli. Była ona również schronieniem dla Jana Zapolya- węgierskiego króla, który został wygnany przez swoich rodaków. Swoją aprobatę na odprawianie nabożeństw do dnia dzisiejszego wyraził arcybiskup Józef Michalik.  W okresie letnim w zamkowych ruinach można poczuć średniowieczny klimat, słysząc melodie chórów gregoriańskich. Kaplica ta, mimo małej powierzchni, przyciąga duże grupy osób. Przez wzgląd na jej popularność, na podzamczu wybudowano nowy, większy kościół.

Zamek można obejść dookoła, odbywając około godzinny spacer, dzięki specjalnie wytyczonemu szlakowi wzdłuż Kamieńca. Należy wówczas podziwiać majestat budowli oraz skałki wraz z lasem jodłowo-sosnowym.

Podstawowe informacje

Zamek Kamieniec w Korczynie-Odrzykoniu

  1. Podzamcze B/N

38-420 Korczyna

Telefon: 788-837-412

– Zamek można odwiedzać w tzw. sezonie letnim, który trwa od 16 kwietnia do 31 października.
– Obiekt czynny jest od poniedziałku do piątku w godz. 9:30 – 18:30, oraz w soboty i niedziele w godz. 9:30 – 19:00.

– Cena biletu zwykłego, bez przewodnika to koszt 6 PLN.

Bibliografia i źródła. 
UM Wojaszówka