Strona główna BIESZCZADY Lutowiska – ciekawe, a nieznane atrakcje turystyczne.

Lutowiska – ciekawe, a nieznane atrakcje turystyczne.

650
0

Lutowiska położone są przy “Dużej Pętli Bieszczadzkiej” i można śmiało napisać, że są bramą w Bieszczady Wysokie. Miejscowość prężnie rozwija się turystycznie. Powstaje to coraz więcej obiektów noclegowych, oferujących noclegi o rożnym standardzie.

Osada powstała w X w. Właścicielami osady byli do 1553 Piotr Kmita Sobieński, a następnie do 1579 Barbara Kmita z Herburtów (wdowa po Piotrze Kmicie). Lokacja osady na prawie wołoskim nastąpiła w 1580. Właścicielem po śmierci Barbary Kmity w 1580 został jej brat – Stanisław Herburt (s. Jana) – kasztelan lwowski. W 1589 właścicielem Lutowisk był jeszcze Stanisław Herburt, a potem Erazm Herburt; w 1620 Iwan Polański; w 1663 Polańscy (Piotr z Terenowy Polański).

W latach 1939–1941 miejscowość na mocy paktu niemiecko-radzieckiego z 23 sierpnia 1939 należała do ZSRR. Sowieci przeprowadzili nacjonalizację, która dotknęła przede wszystkim zamożniejsze grupy społeczne – Żydów i Polaków. Miejscowemu przedsiębiorcy Januszowi Ziółkowskiemu odebrano olejarnię, tartak i jedyną bieszczadzką spalinową elektrownię (Ziółkowski zelektryfikował Lutowiska zaledwie dwa lata wcześniej). Od listopada 1941 do sierpnia 1944 wieś była siedzibą urzędu gminy w powiecie sanockim.

Lutowiska znalazły się ponownie w Polsce w 1951 roku w ramach umowy o zamianie granic. Ludność dotychczas tu zamieszkującą wysiedlono. Miejscem przesiedlenia 274 rodzin (1043 osób) stała się wieś Dudczany w kołchozie Krasnoflotiec nad dolnym Dnieprem, prawie tysiąc kilometrów na południowy wschód od Bieszczadów. Do Szewczenka przesiedlono natomiast polskich mieszkańców z Sokalszczyzny i Hrubieszowszczyzny. Pierwotną nazwę Lutowiska przywrócono dopiero w 1957 roku. Za PRL w miejscowości funkcjonowało kino Strażnica.

W rejestrze zabytków:

  • Kościół pw. św. Stanisława Biskupa w Lutowiskach – neogotycki kościół pw. św. Stanisława Biskupa (1911-20)
  • Stary cmentarz katolicki – cmentarz służący katolikom obu obrządków między XVIII a XX wiekiem
  • drewniana willa sprzed I wojny światowej
  • Cerkiew św. Michała Archanioła w Lutowiskach – nieistniejąca cerkiew greckokatolicka
  • Synagoga kahalna w Lutowiskach – nieistniejąca synagoga
  • Synagoga w Lutowiskach – nieistniejąca synagoga
  • Cmentarz żydowski w Lutowiskach założony w drugiej połowie XVIII wieku, na którym zachowało się co najmniej 500 macew
  • Pomnik ku czci pomordowanych Żydów i Romów

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here