Strona główna BIESZCZADY Bieszczadów czy Bieszczad, która forma poprawna? Nurtujące pytanie Polaków

Bieszczadów czy Bieszczad, która forma poprawna? Nurtujące pytanie Polaków

1654
0
Bieszczady góry co warto zwiedzić

Polskie góry, Bieszczady. Malownicze tereny przy granicy naszego kraju cieszą się coraz większą popularnością wśród zwiedzających. Jak jednak poprawnie poinformować znajomych skąd ślemy pozdrowienia?

Bieszczady wielu osobom kojarzą się z ciszą, spokojem, dziewiczą naturą. To tu swoje miejsce na ziemi mają rysie. Inne dzikie zwierzęta również ze spokojem mogą wieść swój zwierzęcy żywot, gdyż napływ turystów nie jest tak olbrzymi jak w innych górskich regionach Polski.

Bieszczady utożsamiane są z dzikością, jednak z roku na rok pojawia się tu coraz więcej zwiedzających. I tu pojawia się problem. Jak poprawnie odmienić nazwę miejsca dokąd się przyjechało?

Zagwozdka językowa

Bieszczady jako nazwa własna powoduje problemy z odmianą nazwy gór.

Piękna i słoneczna polska złota jesień nam
nastała, czas więc wybrać się w Bieszczady.
Jedziemy w Bieszczady, chodzimy, chodzimy
i chodzimy, a potem przywozimy sobie pamiątki
z Bieszczad… No, właśnie – z Bieszczad czy
z Bieszczadów i dlaczego tak, a nie inaczej? / NCK

Anna Cieślikowska z IJP PAN podaje, że: „Od średniowiecza zarówno Beskidy jak i Bieszczady występowały w dwóch obocznych formach: Bieszczad (formalnie liczba pojedyncza, która oznaczała zbiorowość) i Bieszczady (plurale tantum). Od Bieszczad tworzono liczbę mnogą Bieszczady i wtedy dopełniacz brzmiał Bieszczadów (jak układ – układy – układów)”.

Poradnik językowy Marii Kniagininowej i Walerego Pisarka (Kraków 1969, s. 72) oraz Słownik ortograficzny Stanisława Jodłowskiego i Witolda Taszyckiego (Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk 1980, s. 151) podawały, że należy mówić i pisać z Bieszczadów, a nie z Bieszczad.

Słownik poprawnej polszczyzny PWN pod redakcją Witolda Doroszewskiego i Haliny Kurkowskiej (Warszawa 1973, s. 44) traktował sprawę inaczej: uznawał, że poprawnie jest z Bieszczad.

Która forma poprawna?

Każda z form ma inną podstawę etymologiczną, tzn. powstała w inny sposób. Nazwa ta w liczbie pojedynczej brzmi Bieszczad, a w liczbie mnogiej Bieszczady. Jeśliby odszukać w pamięci lekcje języka polskiego i ortografię, z łatwością zdamy sobie sprawę z tego, że obie nazwy będą więc inaczej odmieniać się przez przypadki.

W przypadku gdy góry nazwiemy Bieszczademdopełniacz będzie brzmiał Bieszczadów, ponieważ liczba mnoga od Bieszczada brzmi Bieszczady. Jeżeli zaś zdecydujemy się na określenie w liczbie mnogiej, Bieszczady, wówczas dopełniacz brzmi Bieszczad. Analogicznie do nazwy najwyższych gór w Polsce, Tatr.

Ciężko ustalić jednoznacznie, która z nazw była starsza. Wielu językoznawców twierdzi, że nazwa Bieszczad, jednak nie ma twardych dowodów na ich przypuszczenia. Inni zaś uważają za jedyną słuszną formę Bieszczadów, sugerując się tym, że nazwy Bieszczady i Beskidy mają wspólne pochodzenie, więc powinniśmy odmieniać je tak samo.

Dziś Rada Języka Polskiego dopuszcza do użytku obie formy. W słowniku poprawnej polszyczyny Wielki słownik poprawnej polszczyzny PWN pod redakcją Andrzeja Markowskiego, Warszawa 2004, s. 72, i Wielki słownik ortograficzny PWN pod redakcją Edwarda Polańskiego, Warszawa 2016, s. 246 mamy opisane użycie obu form.

Spór i pytania o formę będą jednak pojawiać się nadal. Podział na zwolenników jednej i drugiej nazwy mógłby przedzielić nasz kraj 🙂

Mieszkańcy południowo-wschodniej części Polski używają częściej określenia Bieszczadów, nie Bieszczad. Może warto by zaczerpnąć od miejscowych i używać nazwy jak tubylcy? Wybór pozostawiamy turystom.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here