W czwartek, Komendant Wojewódzki Policji w Rzeszowie oraz Podkarpacki Wojewódzki Konserwator Zabytków podpisali porozumienie w sprawie współdziałania w zakresie zapobiegania i zwalczania przestępczości skierowanej przeciwko zabytkom oraz innym dobrom kultury. Stanie się ono podstawą efektywnej współpracy w kwestii przeciwdziałania przestępczości wobec dziedzictwa kulturowego.

Porozumienie podpisali mł.insp. Henryk Moskwa Komendant Wojewódzki Policji w Rzeszowie oraz Podkarpacki Wojewódzki Konserwator Zabytków Beata Kot. Reguluje ono zasady współpracy Policji i konserwatora zabytków w zakresie przeciwdziałania przestępczości skierowanej przeciwko zabytkom, która będzie się opierać przede wszystkim na wymianie informacji, doświadczenia i wiedzy. Zakłada też prowadzenie wspólnych przedsięwzięć zapobiegających utracie zabytków. Określa również zadania Policji w zakresie ścigania sprawców, które mogą być wspierane działaniami konserwatora zabytków.

Policja od wielu lat współpracuje z konserwatorem zabytków na wielu płaszczyznach. W tym czasie udało się zapobiec wielu przestępstwom oraz zatrzymać ich sprawców. Warto przypomnieć sprawę sprzed dwóch lat, gdy policjanci z Pruchnika ustalili, kto wykopał zabytkową lufę działa PAK 40 i próbował ją ukraść. Więcej o sprawie tutaj.

Są osoby, które próbują wzbogacić się handlując militariami, przedmiotami pochodzącymi z nielegalnych wykopalisk, dlatego też policjanci monitorują portale aukcyjne, platformy ogłoszeniowe i odwiedzają giełdy staroci. Współpracują w tym zakresie również z innymi służbami, jak chociażby Strażą Graniczną czy Krajową Administracją Skarbową.

Należy pamiętać, że wydobywanie zabytków z ziemi może pozbawić nas cennych informacji o historii naszych przodków. Poszukiwanie zabytków w Polsce jest legalne, jedynie wtedy, gdy uzyskano pozwolenie od właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków. Poszukiwanie zabytków bez pozwolenia lub wbrew jego warunkom jest zabronione. Natomiast kolekcjonowanie zabytków archeologicznych z nielegalnych źródeł w świetle prawa jest paserstwem. Zabroniony jest też handel zabytkami archeologicznymi z terenów Polski.

Militaria znajdowane na licznie występujących polach bitew i obozowisk wojskowych również mogą być zabytkami archeologicznymi. Jednakże nie każdy stary przedmiot związany z wojskowością jest zabytkiem – decyzja w tej kwestii należy do właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków. Znalezione zabytki i materiały archiwalne, które nie mają właściciela, jak również zabytki archeologiczne bez względu na sposób ich odkrycia, stanowią własność Skarbu Państwa i wyłączone są z obrotu handlowego.

Należy pamiętać, aby przypadkowe znalezienie przedmiotów mogących być zabytkami niezwłocznie zgłaszać do wojewódzkiego konserwatora zabytków lub o takim fakcie powiadomić Policję. W przypadku kradzieży zabytku lub pojawienia się oferty sprzedaży skradzionego zabytku, również należy niezwłocznie powiadomić Policję.