155. rocznica wybuchu Powstania Styczniowego

22 stycznia 1863 r., rozpoczęło się Powstanie Styczniowe, które było największym i najkrwawiej stłumionym powstaniem okresu zaborów. Skutkiem insurekcji była całkowita zmiana polskiej struktury społecznej.

Powstanie wybuchło głównie na terenie Królestwa Polskiego, a nieco później objęło także Litwę. Bezpośrednim powodem jego wybuchu była ogłoszona przez  Namiestnika Królestwa Polskiego, Aleksandra Wielopolskiego, „branka” czyli przymusowy pobór do armii rosyjskiej. Walka powstańcza miała głównie charakter rozproszonej akcji partyzanckiej, mimo to wypracowany został sprawnie funkcjonujący model podziemnych władz i administracji, w czym ogromny udział położył najsłynniejszy dyktator powstania czyli Romuald Traugutt. Powstanie trwało do jesieni 1864 roku, czyli ok 20 miesięcy, wobec jednak specyfiki partyzanckiej, ciężko określić jednoznaczną datę jego zakończenia.   W całym powstaniu udział wzięło ok 20. tys osób i stoczono ok 1,2 tys bitew.

Powstanie przyniosło tragiczny bilans, który określić można wręcz hekatombą polskiej szlachty, która była główną warstwą społeczna zaangażowaną w walki. Wielu powstańców zginęło, a ci którzy przeżyli byli pozbawiani majątków i wywożeni na Syberię. Ci, którym udało się umknąć, musieli udawać się na wieloletnie emigrację. To właśnie na bazie Powstania Styczniowego, polskie warstwy wyższe zrozumiały, że żeby wywalczyć niepodległość potrzeba najpierw rozwinąć polskie społeczeństwo, gospodarkę, a przede wszystkim wzbudzić w masach chłopskich polskiego ducha narodowego, co legło u podstaw najpierw pozytywizmu a później idei narodowej.